Σχήμα 4Α

        Γ) Από την ύπαρξη διαφόρων συστατικών (νερό, διοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου, υδρόθειο, κ.α σε κατάσταση υπέρθερμων ατμών) στο μεταξύ λιθόσφαιρας και πυρόσφαιρας χώρο, που αναδύονται συνεχώς από την πυρόσφαιρα. (Ασυνέχεια ΜΟΗΟ). Μικρές ποσότητες από τα παραπάνω συστατικά δεν προκαλούν ισχυρούς σεισμούς ή εκρήξεις ηφαιστείων.

(Σχήματα 3α-4α)      Στα δυτικά των προεξοχών (ρίζες βουνών ή μέτωπο βύθισης λιθοσφαιρικών πλακών) η πίεση λόγω της διαφορικής κίνησης του φλοιού από την πυρόσφαιρα είναι μεγάλη ενώ ανατολικά των προεξοχών, επικρατεί υποπίεση (Σχήματα 3α-4α). Συχνά στο μεταξύ φλοιού και πυρόσφαιρας χώρο παρουσιάζονται συγκεντρώσεις μεγάλων ποσοτήτων από τα προαναφερθέντα συστατικά. Αυτά κινούνται παρασυρόμενα από τη πυρόσφαιρα από δυσμάς προς ανατολάς κάτω από το στερεό φλοιό και όταν συναντήσουν προεξοχές συγκεντρώνονται στα δυτικά τους εκτοπίζοντας την πυρόσφαιρα. Εκεί ο διαχωρισμός των υγρών από τη πυρόσφαιρα είναι σαφής. Λόγω της πίεσης και της στασιμότητάς τους μικρές ποσότητες από αυτά διεισδύουν στο στερεό φλοιό και κατά την άνοδό τους προς την επιφάνεια εξαερώνονται, λόγω ελάττωσης της πίεσης. Η διείσδυση των συστατικών αυτών προκαλεί διάφορα φαινόμενα, τα οποία γίνονται αντιληπτά στην επιφάνεια πάνω από το χώρο αυτό, άλλα με ειδικά όργανα και άλλα χωρίς.

   Μερικά χρήσιμα πρόδρομα φαινόμενα για την πρόβλεψη του επικέντρου των σεισμών είναι:

      1) 1. αύξηση της θερμοκρασίας του φλοιού και της ατμόσφαιρας πάνω από το χώρο αυτό,
      2) μεταβολές στη στάθμη και στη θερμοκρασία των υπογείων υδάτων,
      3) 2. μεταβολές στη στάθμη και στη θερμοκρασία των υπογείων υδάτων, θειούχες οσμές και αν στην περιοχή του αναμενόμενου επικέντρου υπάρχουν θάλασσες ή λίμνες από την διάλυση αυτών των συστατικών στο νερό προκαλούνται αλλαγές στην συμπεριφορά των υδρόβιων οργανισμών ή ακόμα και θάνατοι.
      4) οι ηλεκτρομαγνητικές μεταβολές, πιεζορεύματα κ.α.
      5) 4. επίδραση στον καιρό (άνοδο της θερμοκρασίας - εμφανέστερο κατά την χειμερινή περίοδο).

   Αυτά τα φαινόμενα εκδηλώνονται έντονα 2-3 μέρες πριν το σεισμό.

      Με την συγκέντρωση των υγρών στα δυτικά μιας προεξοχής, εκτοπίζεται η πυρόσφαιρα, και αυτά καταλαμβάνουν το χώρο αυτό έως ότου πληρωθεί η χωρητικότητα και φτάσουν στο κατώτατο σημείο της προεξοχής. Τότε αρχίζει η διαφυγή τους προς ανατολάς,

   Επειδή ανατολικά της προεξοχής υπάρχει υποπίεση, η κίνηση των υγρών αυτών επιταχύνεται, εξαερώνονται, ιονίζονται και με μορφή έκρηξης περνάει όλη η μάζα τους ανατολικά της προεξοχής (Φαινόμενο BERNOULLI) (Σχήματα 3β-4β).

Σχήμα 4B


Σχήμα 4B

   Κατά τη στιγμή της διαφυγής τους προκαλούνται διάφορα φαινόμενα:

•  Ισχυρό ηχητικό κύμα (βουή πριν το σεισμό).

•  Τα αέρια υπερθερμαίνονται λόγω εσωτερικών τριβών και ιονίζονται, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ισχυρού ηλεκτρικού πεδίου, εξαιτίας του οποίου προκαλούνται λάμψεις στην ατμόσφαιρα πάνω από το χώρο αυτό.(Ηλεκτρικές εκκενώσεις-μικροκεραυνοί)

•  Υποπίεση στο χώρο δυτικά της προεξοχής.

•  Τον χώρο που πριν βρίσκονταν τα προαναφερόμενα συστατικά καταλαμβάνει ορμητικά ρευστή μάζα πυρόσφαιρας, η οποία τείνει να ακολουθήσει την ροή των αερίων. Λόγω όμως του μεγαλύτερου ιξώδους της από αυτά, προσκρούει πάνω στη προεξοχή και προκαλεί σεισμική δόνηση, ρωγμές στη λιθόσφαιρα και καταστροφές στην επιφάνεια, κυρίως στο επίκεντρο και ανατολικά αυτού.

   Το μέγεθος των σεισμών εξαρτάται:    

• από τη ποσότητα των συστατικών,
• τη χωρητικότητα και
• την γωνία της προεξοχής.

   Σε περίπτωση που ο σεισμός γίνει κάτω από τον ωκεάνιο φλοιό η ενέργεια από την πρόσκρουση της πυρόσφαιρας πάνω στο φλοιό, μεταβιβάζεται στο νερό των θαλασσών, με αποτέλεσμα τη μετακίνηση μεγάλων μαζών νερού(TSUNAMI).    Επίσης οι υποθαλάσσιοι σεισμοί και τα φαινόμενα που τους συνοδεύουν (ισχυρά ηλεκτρικά πεδία - εμπλουτισμός του νερού με διάφορα τοξικά αέρια - ισχυρή δόνηση) προκαλούν προβλήματα στους υδρόβιους οργανισμούς που βρίσκονται στη περιοχή αυτή. Σε μερικά σημεία ο ωκεάνιος φλοιός είναι ιδιαίτερα λεπτός και έχει πολλές κοιλότητες. Αυτό συμβαίνει κυρίως, λόγω των συνεχών ρήξεων της λιθόσφαιρας, π.χ. στην περιοχή του «τριγώνου των Βερμούδων».(Σχήμα 5)

  
Σχήμα 5

    Όταν κάτω από μία τέτοια κοιλότητα βρεθεί μεγάλη ποσότητα υγρών ακολουθούν τα φαινόμενα που περιγράφονται παραπάνω για τους σεισμούς. Εδώ όμως δεν γίνεται σεισμός γιατί ταυτόχρονα με τη διαφυγή των συστατικών Ανατολικά και τη δημιουργία υποπίεσης στο χώρο αυτό, σπάει ο φλοιός λόγω του ότι είναι λεπτός και η πίεση που ασκεί πάνω του το υπερκείμενο νερό του ωκεανού είναι μεγάλη. Το χώρο που θα καταλάμβανε η πυρόσφαιρα και θα προκαλούσε σεισμό, καταλαμβάνει τώρα το νερό. Πάνω από το σημείο αυτό παρατηρείται στιγμιαία πτώση της στάθμης του νερού και στην ατμόσφαιρα υποπίεση και καθοδικά ρεύματα αέρα. Λόγω του νερού που ατμοποιείται από την επαφής του με την ακάλυπτη πυρόσφαιρα τοπικά το νερό φαίνεται λευκό και σχηματίζεται πυκνή ομίχλη. Η χρονική διάρκεια των φαινομένων αυτών είναι μικρή, διότι με την επαφή νερού και πυρόσφαιρας, η ρωγμή του φλοιού επανασυνδέεται γρήγορα και αποκαθίσταται ηρεμία.